Nasz patron

Nasz Patron

Władysław Orkan

(1875 - 1930)

Patron Szkoły Podstawowej w Sieniawie

właściwe nazwisko Franciszek Smreczyński, urodził się

27 XI 1875 roku w Porębie Wielkiej (Gorce). Jest jednym

z najwybitniejszych prozaików okresu Młodej Polski,

poetą, pisarzem dramatycznym.

Urodził się w ubogiej rodzinie góralskiej, lecz dzięki zapobiegliwości i poświęceniu matki mógł uczęszczać do krakowskiego gimnazjum. Uczestniczył tam w tajnym kółku patriotycznym. Był jednym z pierwszych synów chłopskich, którym awans kulturalny otworzył drogę do literatury.

            Władysław Orkan był związany z krakowskim środowiskiem literackim, do którego wstęp ułatwiły mu oryginalne utwory debiutanckie oraz rekomendacje Kazimierza Przerwy – Tetmajera i Ignacego Maciejowskiego „Sewera”. W tym też okresie współpracował z czasopismami krakowskimi „Życie” i „Krytyka”. Wiele podróżował   po kraju. Odwiedził także Szwajcarię i Włochy. Nigdy jednak nie stracił kontaktu z rodzinną ziemią. Do końca życia gospodarował w Porębie i niemal wszystkie swe utwory poświęcił tematyce chłopskiej.

Jego twórczość obejmuje tomiki poezji lirycznej „Nad grobem matki”, „Dumania”, „Z tej smutnej ziemi”, nowele „Miłość pasterska”, „Nad urwiskiem” oraz powieści „Komornicy”, „W Roztokach”, „Drzewiej”. We wszystkich tych utworach wyjątkowo silnie ujawnia się wrażliwość autora na ciężką dolę ludu wiejskiego, a także na piękno przyrody, której opisy należą do najznakomitszych w prozie modernistycznej.

            Pogarszający się stan zdrowia i coraz to nowe kłopoty sprawiają, że w ostatnich latach życia odsuwa się od literackiej działalności. Jaśniejszy moment życia przypada na rok 1927, kiedy to zostaje zorganizowany w Nowym Targu i Krakowie jubileusz pracy literackiej. Żyjąc w nieustających kłopotach finansowych, otrzymuje Orkan w 1930 roku wiadomość o przyznaniu mu nagrody literackiej miasta Warszawy. Niestety niedane mu było ją odebrać. Umiera w Krakowie na zawał serca 14 maja 1930 roku.